آيين شبيه خواني واقعه كربلا كه در استان اردبيل سابقه ديرينه دارد همه ساله با تمرين گروههاي نمايشي شبيه خواني چند روز مانده به روز عاشورا شروع مي‌شود و در روز عاشورا به صورت نمادين واقعه كربلا به صورت نمادين شبيه‌خواني مي‌شود. در اين آيين نمايشي هر كدام از شخصيت‌هاي برجسته واقعه كربلا از جمله حضرت امام حسين (ع) ، حضرت امام سجاد (ع) ، حضرت زيب (س) ، حضرت قاسم ، حضرت ابوالفضل ، حضرت رقيه ، حضرت علي اصغر ، حضرت علي اكبر و حر ابن يزيد رياحي و نيز شخصيت سپاهيان يزيد از جمله شمر، ابن زياد و عمر سعد، ديالوگ و متن نمايشي مخصوص اين آيين را كه از سالهاي گذشته به يادگار مانده است ، اجرا مي‌كنند. اغلب ديالوگها در اين آيين نمايشي، شعرگونه و موزون است و گاهي در حين اجراي نمايش برخي از احوالات واقعه كربلا نيز به هنگام شهادت نمادين هر كدام از اين شخصيت‌ها به صورت نوحه توسط مداحان محل اجرا مي‌شود.

در اين آيين نمايشي كه سعي زيادي براي مطابقت تاريخي آن با واقعه كربلا صورت مي‌گيرد ، هركدام از شهداي والامقام كربلا كه داراي متن و ديالوگ نمايشي هستند ، به صورت توالي تاريخي به ميدان جنگ آمده و با نبرد و در نهايت شهادت خود سياهپوشان عزاي سرور و سالار شهيدان حضرت امام حسين (ع) را در ماتم و غم فرو مي‌برند. آيين شبيه خواني روز عاشورا همه ساله در بيشتر روستاها و در همه محلات شهرهاي استان اردبيل به اجرا در مي‌آيد و هر محله بر اساس سبك و سياق مخصوص خود اين آيين مذهبي را با همت و همكاري جوانان محله اجرا مي‌كند. كارگرداني و ميدانداري اين آيين نمايشي كه از نخستين ساعات صبحگاه روز عاشورا شروع مي‌شود، براساس رسم ديرينه با مديريت چند تن از ريش سفيدان و پيشكسوتان عزاداري امام حسين (ع) انجام مي‌شود. بازيگران اين آيين نمايش مذهبي نيز اغلب از ميان جوانان و افراد خوشنام و خوش صداي محله انتخاب مي‌شوند.

در آيين شبيه خواني روز عاشورا گروه ياران امام حسن (ع) با لباس سبز و گاهي آبي رنگ و گروه سپاهيان لشگر يزيد ملعون نيز با لباس سرخرنگ و با تزيين‌هاي كلاه و زره مخصوص به خود وارد ميدان نمايش مي‌شوند. در اين آيين نمايشي افرادي كه نقش امام حسين (ع) و حضرت زينب (س) را اجرا مي‌كنند ، براي پرهيز از هر گونه شبيه‌سازي چهره با آن بزرگواران نقاب بر صورت مي‌كشند. همچنين در اين آيين نمايشي براي تداعي واقعه كربلا ياران امام حسين (ع) براي نشان دادن شكوه و عظمت مقام خود با اسب وارد ميدان نمايش مي‌شوند و و لحظات شهادت آنها نيز با از اسب افتادن فرا مي‌رسد.

آيين نمايشي شبيه خواني واقعه عاشورا در استان اردبيل كه سعي مي‌شود همزمان با ساعت اذان ظهر به اتمام برسد ، با شهادت امام حسين (ع) و با سردادن اذان ظهر توسط يكي از حاضران و نيز با آتش زدن خيمه‌هاي برپا شده در كنار ميدان به پايان مي‌رسدو اين درست زماني است كه در سالهاي گذشته كه مراسم قمه زني هنوز در صدر مراسم  عزاداري اين خته قرار داشت با آتش زدن خيمه­هاي سفيد  بر پا شده شروع مي­شد